Konkordato Komiserliği – Görevleri, Yetkileri ve Süreçteki Önemi

1. Konkordato Komiserliğinin Tanımı

Konkordato komiserliği, mali darboğaza giren borçlular ile alacaklılar arasındaki yeniden yapılandırma sürecinde görev yapan, mahkeme tarafından atanan ve süreçten doğrudan sorumlu olan bağımsız bir denetim ve gözetim mekanizmasıdır. Özellikle iflasın eşiğinde bulunan şirketler için konkordato, faaliyetlerini sürdürebilme ve borçlarını yeniden yapılandırma imkânı sağlar. Bu süreçte komiser, hem borçlunun hem de alacaklıların haklarını korur.

Ayrıca, komiser yalnızca teknik ve hukuki bilgiyle değil, etik değerler ve tarafsızlık ilkesiyle de hareket etmek zorundadır.

Konkordato Komiserliği Eğitimi Sertifika Programını incelemek ya da başvurmak için tıklayınız

2. Hukuki Dayanak ve Görev Alanı

Konkordato komiserliğinin hukuki temeli, İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) yer alır. Kanunun ilgili maddelerinde, komiserin atanması, görev süresi, yetkileri ve raporlama yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir.

Bununla birlikte, konkordato süreci yalnızca Türkiye’de değil, birçok ülkede farklı hukuk sistemleri içinde de benzer yapılarla yürütülür. Örneğin, ABD’de “bankruptcy trustee” kavramı konkordato komiserine yakın bir işlev görür.

3. Konkordato Sürecinde Komiserin Rolü

Konkordato komiseri, mahkeme tarafından verilen geçici mühlet kararından itibaren sürecin merkezinde yer alır. Öncelikle, borçlunun mali tablolarını, işletme faaliyetlerini ve ödeme planını inceleyerek bir rapor hazırlar.

Ayrıca, komiser alacaklılarla iletişim kurar, konkordato projesinin uygulanabilirliğini denetler ve mahkemeye periyodik raporlar sunar. Bu görev, sürecin şeffaf ve adil şekilde ilerlemesi için hayati önem taşır.

4. Atanma Şartları ve Mesleki Nitelikler

Konkordato komiseri olabilmek için belirli niteliklere sahip olmak gerekir:

• Hukuk, iktisat, işletme, muhasebe veya mühendislik gibi alanlarda lisans mezunu olmak

• Adli sicil kaydının temiz olması

• Konkordato komiserliği eğitimi ve sertifikasını tamamlamak

• Tarafsızlık ve etik ilkelere bağlı çalışmak

• Mali analiz, raporlama ve iletişim becerilerine sahip olmak

Özellikle, Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanan eğitim programlarını tamamlamak ve başarılı olmak, atanma sürecinde önemli bir avantaj sağlar.

5. Konkordato Komiserinin Yetki ve Sorumlulukları

Komiserin başlıca yetki ve sorumlulukları şunlardır:

• Borçlunun malvarlığı üzerinde gözetim yetkisi

• Konkordato projesinin uygulanmasını denetleme

• Alacaklı toplantılarını organize etme

• Mahkemeye düzenli rapor sunma

• Gerektiğinde borçlunun işlemlerini durdurma veya onaylama

• Taraflar arasında arabuluculuk yapma

Böylece, komiser hem hukuki hem de finansal açıdan sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlar.

6. Tarafsızlık ve Etik İlkeler

Konkordato komiseri, görev süresince mutlak tarafsızlık ilkesine uymalıdır. Örneğin, borçlu lehine ya da aleyhine önyargılı bir tutum sergilemek, görevin kötüye kullanılması anlamına gelir.

Ayrıca, komiserin alacaklılardan veya borçludan herhangi bir çıkar sağlaması kesinlikle yasaktır. Bu etik ilkeler, konkordato sürecinin güvenilirliğini korur.

7. Konkordato Türleri ve Komiserin Görev Farklılıkları

Konkordato süreci iki ana türde yürütülür:

1. Adi Konkordato: Borçların belirli bir oranının silinmesi ve kalan kısmın vadeye bağlanması

2. İflas İçi Konkordato: İflas kararı verilmiş ancak borçlunun faaliyetlerine devam etmesi için yapılan yeniden yapılandırma

Her iki türde de komiserin görevleri benzerdir. Ancak iflas içi konkordato durumunda komiser, iflas masasının işleyişine de müdahil olur.

Konkordato Komiserliği Eğitimi Sertifika Programını incelemek ya da başvurmak için tıklayınız

8. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Konkordato komiserleri uygulamada çeşitli sorunlarla karşılaşabilir:

• Borçlunun eksik veya yanıltıcı bilgi sunması

• Alacaklılar arasında anlaşmazlıklar

• Mali tabloların şeffaf olmaması

• Süreçte gereksiz uzamalar

Bununla birlikte, bu sorunlar, sıkı denetim, düzenli raporlama ve etkin iletişim ile aşılabilir. Ayrıca, teknolojik araçların kullanılması, sürecin daha şeffaf ve izlenebilir olmasını sağlar.

9. Konkordato Komiserliği Eğitimleri ve Sertifikasyon

Konkordato komiseri olmak isteyenlerin, Ticaret Bakanlığı veya üniversiteler tarafından verilen konkordato komiserliği eğitimi programlarını tamamlaması gerekir. Bu eğitimlerde şu konular işlenir:

• İcra ve İflas Hukuku

• Mali Analiz Teknikleri

• Raporlama Standartları

• Etik İlkeler ve Tarafsızlık

• Kriz Yönetimi ve İletişim

Eğitim sonrası, yapılan sınavda başarılı olanlar sertifika almaya hak kazanır ve konkordato komiseri olarak atanabilir.

10. Sonuç ve Değerlendirme

Sonuç olarak, konkordato komiserliği, borçlu ile alacaklı arasındaki hassas dengeyi koruyan kritik bir görevdir. Ayrıca, doğru yönetilen bir konkordato süreci, hem işletmelerin faaliyetlerine devam etmesini hem de alacaklıların alacaklarını tahsil etmesini sağlar.

Gelecekte, ekonomik dalgalanmalar ve işletmelerin karşılaştığı finansal riskler göz önünde bulundurulduğunda, konkordato komiserliği görevine olan ihtiyaç artmaya devam edecektir.

Konkordato Komiserliği Eğitimi Sertifika Programını incelemek ya da başvurmak için tıklayınız

Kaynakça

• İcra ve İflas Kanunu (2004).

• T.C. Ticaret Bakanlığı. (2023). Konkordato Komiserliği Usul ve Esasları. https://www.ticaret.gov.tr

• Pekcanıtez, H., Atalay, O., & Sungurtekin Özkan, M. (2021). İcra ve İflas Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları.

• World Bank. (2020). Insolvency and Creditor/Debtor Regimes. https://www.worldbank.org